14 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği ("Yönetmelik"), 2012 yılından bu yana yürürlükte olan önceki düzenlemenin tamamını yürürlükten kaldırmıştır. Yönetmelik; operasyonel kriterleri önemli ölçüde düzenlemekte, sınıflandırma ve bölgeye dayalı yetkilendirme çerçevesi getirmekte, finansal ve personel gerekliliklerini artırmakta ve gemi acenteliği sektörüne yönelik bir disiplin mekanizması oluşturmaktadır.

Müvekkillerimizi ilgilendirebilecek başlıca değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.

Gemi Acentelerinin Sınıflandırılması

Yönetmelik, eski tek sınıflı yetkilendirme modelinin yerini; hizmet verilecek gemi türüne ve acentenin faaliyet göstermesi için yetkilendirildiği coğrafi alana göre belirlenen üç kademeli bir sınıflandırma sistemine bırakmaktadır. Yeni Yönetmelik, Türk karasularını temelde Karadeniz Bölgesi, Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi ve Akdeniz Bölgesi olmak üzere dört bölgeye ayırmakta olup yetki sınırları aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde belirlenmiştir:

1. Bölge	Hopa Liman Başkanlığı yetki sınırından Bartın Liman Başkanlığı yetki sınırına kadar (Karadeniz Bölgesi)
2. Bölge	Zonguldak Bölge Liman Başkanlığı yetki sınırından Ayvalık Liman Başkanlığı yetki sınırına kadar (Marmara Bölgesi)
3. Bölge	Dikili Liman Başkanlığı yetki sınırından Fethiye Liman Başkanlığı yetki sınırına kadar (Ege Bölgesi)
4. Bölge	Kaş Liman Başkanlığı yetki sınırından İskenderun Bölge Liman Başkanlığı yetki sınırına kadar (Akdeniz Bölgesi)

Buna göre, acentelerin yetki belgeleri operasyonlarının coğrafi sınırlarını belirtecektir. Acenteler, yetkili oldukları hizmet sınıfı çerçevesinde coğrafi faaliyetlerini yürütmek zorundadır.

Hizmet Kapsamı:	A Sınıfı*	B Sınıfı	C Sınıfı
Belirlenen bölgedeki tüm gemiler, Türk Boğazları dahil	✓	x	x
Belirlenen bölgedeki tüm gemiler, Türk Boğazları hariç	✓	x	x
Belirlenen bölgedeki tüm yatlar, Türk Boğazları dahil	✓	✓	✓
Belirlenen bölgedeki tüm yatlar, Türk Boğazları hariç	✓	✓	✓

Buna göre, gemi acenteleri, Yönetmelik uyarınca her bir sınıf için öngörülen hizmet kapsamı dâhilinde gemilere hizmet sunmakla yükümlüdür. Yukarıdaki kısıtlamalara ek olarak, herhangi bir limana uğramaksızın Türk Boğazları'ndan uğraksız geçiş yapan ticari gemiler, yukarıdaki bölgesel sınırlardan bağımsız olarak artık yalnızca A Sınıfı acenteler tarafından hizmet alabilecektir. Tabloda görüleceği üzere, yeni çerçeve; A Sınıfı dışındaki acentelerin Türk Boğazları'ndan transit geçen veya bu sularda faaliyet gösteren ticari gemilere hizmet verilmesini yasaklamaktadır.

Acenteler, yetkili olmak için başvurdukları bölgede ofis kurmakla yükümlüdür. Belirlenen coğrafi bölge dışında faaliyet gösteren veya kendi sınıfının izin verdiği hizmetler haricinde faaliyette bulunan acenteler mevzuata aykırı faaliyet sebebiyle yaptırımlarla karşı karşıya kalacaktır.

Şube Açılması: Acenteler, her şube için ayrı yetki almak kaydıyla diğer bölgelerde hizmet vermek amacıyla şube açabilir. Dikkat edilmesi gereken husus ise şube ofisin merkez ofisten daha yüksek bir acente sınıf yetkisine sahip olamayacağıdır (örneğin, B Acente Sınıfı merkeze bağlı bir şube A Acente Sınıfı yetkilendirmesi alamaz). Yönetmelik bu düzenlemeyle, Türk Boğazları'nda hizmet kısıtlamalarının dolanılmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle, şirket merkezinin B veya C Sınıfı yetkilendirmeye sahip olması halinde, İstanbul veya Çanakkale'de şube açılarak Türk Boğazları'nda transit geçişlere hizmet verilmesi mümkün olmayacaktır. Ticari gemilerin transit geçişlerini yönetebilmek için acentenin şirket merkezinin yetkisini A Sınıfına yükseltilmesi gerekmektedir.

Tali Acente Atanması: Yönetmelik kapsamında tali acente atanmasına izin verilmekte; asıl acente ise tam hukuki sorumluluk taşımaya devam etmektedir. Ancak asıl acente, kendisinin yetkili olmadığı hizmetler için tali acente atayamaz. Yönetmelik ile getirilen en dikkat çekici yenilik, asıl acentenin artık kanuni olarak tali acenteye resmî tarife bedelinin en az yüzde otuzunu ödemekle yükümlü kılınmasıdır. Bu çerçevede, mevcut tüm Tali Acentelik Sözleşmeleri'nin yüzde otuz kanuni asgari ücret hükmüne uygunluk açısından gözden geçirilmesi ve uyarlanması gerekmektedir.

Acentelere İlişkin Gereklilikler, Sınırlamalar ve Yasaklar

• Finansal Gereklilikler

Yönetmelik, hem merkez ofis kuruluşu hem de her ilave şube için acentenin kayıtlı sınıfına göre değişen ayrı asgari ödenmiş sermaye gereklilikleri getirmektedir:

	Merkez	Her Bir Şube
A Sınıfı	5.000.000 TL	100.000 TL
B Sınıfı	1.000.000 TL	75.000 TL
C Sınıfı	500.000 TL	50.000 TL

.

• Personel, Kurumsal Yönetim ve Ofis Standartları

Yönetmelik uyarınca, tüm gerçek kişi acenteler ile tüzel kişi acentelerin pay sahiplerinin kapsamlı geçmiş denetimlerini geçerek yetki belgesi alması zorunludur. Kaçakçılık, vergi kaçırma veya ekonomik suçlardan mahkûmiyet kararı bulunan kişilerin acente faaliyetlerinde bulunmasına izin verilmeyecektir.

Yetki belgeleri beş yıllık süre için düzenlenmekte olup devredilemez niteliktedir. Başvurular, Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi (GABS) üzerinden elektronik ortamda yapılacaktır. Geçerli yetki belgesi bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin armatörler, kaptanlar, işletenler veya taşımacılar adına acente hizmeti sunması yasaktır.

Personel: Yönetmelik asgari düzeyde karşılanması gereken bazı yönetim ve personel gereklilikleri de öngörmektedir. Örneğin, A ve B sınıfı acentelerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan denizcilik alanlarında lisans veya ön lisans mezunu en az iki personel istihdam etmesi gerekmektedir. Ayrıca her acentenin merkez ofisinde bir acente müdürü bulunması ve her şubede en az bir çalışan görev yapması zorunludur. Bunların yanı sıra bir "Acente Sorumlusu" atanması gerekli olup söz konusu kişi yalnızca tek bir şirket için görev yapabilecektir. Yönetmelik bu düzenlemeyle, aynı kişilerin birden fazla kuruluşta acente sorumlusu olarak gösterilmesinin önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

Ofisler: Yönetmelik, acente faaliyetlerinin meskenlerden veya sanal ofislerden yürütülmesini yasaklamaktadır. Bunun da ötesinde, belki en önemli kısıtlama; bir iş adresinde yalnızca tek bir acentenin tescil ettirilebileceğine ilişkin hükümdür. Bu nedenle, aynı adreste birden fazla acente şirketi kayıtlı olan müvekkillerimizin Yönetmelik'e aykırılık oluşturmamak adına kurumsal yapılarını yeniden değerlendirmesi gerekmektedir.

Bakanlık bu düzenlemeler aracılığıyla; sanal ofisleri, mesken ofisleri ve ortak çalışma alanlarını kesin biçimde yasaklayarak "paravan acenteleri" temizlemeye yönelik mevcut çabalarını güçlendirmeyi hedeflemektedir. Buna göre, acentelerin yerelleştirilmiş dijital arşivleme sistemleri ve Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adreslerini haiz, fiziksel olarak bağımsız ve özelleştirilmiş ticari bir çalışma alanına sahip olması gerekmektedir.

• Çıkar Çatışması, Disiplin Hükümleri ve Yaptırımlar

Yönetmelik; çapraz ekspertiz uygulamalarını sınırlayan ve acenteler arasında kimlik bilgisi paylaşımını kısıtlayan hükümlerle hesap verebilirlik ve piyasa şeffaflığı açısından köklü bir dönüşümün habercisidir. Bu alandaki çarpıcı yeniliklerden biri, yük sahibi veya alıcısıyla ticari ilişkisi bulunan acentelerin aynı gemide ekspertiz/denetim faaliyeti yürütmesinin açıkça yasaklanmasıdır. Öte yandan, liman/terminal operatörlerinin kendi bünyelerindeki acente kollarını kayırmak amacıyla üçüncü taraf acentelerin tesislerinde serbestçe faaliyet göstermesini engellemesi yasaklanmıştır.

Bu kapsamda, acente hizmet sağlayıcılarının kurumsal BT ve KVKK uyum politikalarının gözden geçirilmesi; gerekli görüldüğü hallerde güncellenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda acente çalışanlarından kimlik bilgisi gizliliğine ilişkin taahhütname alınması gerekebilecektir. Zira günlük operasyonlar sırasında kimlik bilgisi paylaşımı ya da şifre sızıntısı, şirketin yetkilendirmesini tehlikeye atmaktadır.

Son olarak belirtmek gerekir ki, bir acentenin merkez yetkilendirmesi Yönetmelik ihlali nedeniyle askıya alınır veya iptal edilirse, tüm şubelerinin yetkilendirmeleri de eş zamanlı olarak otomatik askıya alınmaktadır. Bununla birlikte, bir şubenin yetkilendirmesinin askıya alınması, merkezin yetkilendirmesini otomatik olarak etkilememektedir. Dolayısıyla merkez düzeyinde gerçekleşecek bir askıya alma, tüm şubeleri ve ilgili operasyonları hukuken felç edebilecek bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, yüksek hacimli operasyonlara sahip acentelerin özellikle kritik şubeler açısından kurumsal yeniden yapılanma gerekliliklerine uyum sağlaması tavsiye edilmektedir.

Müvekkiller İçin Faaliyetlerin Uyumlulaştırılması Takvimi

Yönetmelik, kademeli bir yürürlük sürecini benimsemektedir. Yukarıda belirtilen tüm gereklilikler 14 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olup mevcut acentelere yeni çerçeveye uyum sağlamaları için geçiş süresi tanınmıştır. Geçiş süresi boyunca (14 Mayıs – 14 Ağustos 2026) yeni acente veya şube ofis başvurusu kabul edilmeyecektir.

Mevcut yetki belgeleri açısından aşağıdaki geçiş rejimi uygulanacaktır:

• Yetki belgeleri 14 Ağustos 2026'dan itibaren altı ay içinde (yani 14 Şubat 2027'ye kadar) sona erecek olan acentelerin belgeleri, herhangi bir işlem yapmalarına gerek kalmaksızın otomatik olarak söz konusu altı aylık sürenin sonuna kadar uzatılacaktır.

• Yetki belgelerinin geçerliliği altı aydan daha uzun olan acenteler, belgelerini orijinal sona erme tarihine kadar koruyacaktır; ancak bu süre yürürlük tarihinden (14 Ağustos 2026) itibaren bir yılı (yani en fazla 14 Ağustos 2027) aşmayacaktır.

Tüm yenileme başvurularının mevcut belgenin sona ermesinden en az bir ay önce yapılması gerekmektedir.

Mevcut tüm acenteler, geçiş süresi boyunca sertifikalarını yeni çerçeve kapsamında yenileyene kadar belirlenen bölgelerindeki mevcut yetkilendirmelerini korumaktadır.

Geri sayım başlamıştır. Spesifik kurumsal yapınıza, bölgenize, operasyon hacminize ve yetki belgenizin sona erme tarihine göre uyarlanmış bir uyum takvimi hazırlanması konusunda sizlere yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız. Şirket merkezinin taşınması, sermaye artırımı ve sözleşme yeniden düzenlenmesi gibi yapısal değişikliklerin geçiş süresi içinde eş zamanlı olarak hayata geçirilmesi gerektiğini hatırlatmak isteriz.

Mevcut kurumsal yapınızın, tali acentelik sözleşmelerinizin ayrıntılı olarak incelenmesi veya yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi amacıyla sermaye artırımı konusunda yardım talep etmeniz halinde lütfen bizimle iletişime geçmekten çekinmeyiniz.