Ticaret Bakanlığı (“Bakanlık”), 30 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (“Yönetmelik”) yayımlamıştır. Bu Yönetmelik, telefon, e-posta, televizyon ve internet gibi uzaktan iletişim araçları aracılığıyla piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünlerin piyasaya arz koşullarına ve satış ilanlarına ilişkin usul ve esasları detaylandırmakta, bu ürünleri piyasaya arz eden veya piyasada bulunduran iktisadi işletmeciler ile çeşitli hizmet sağlayıcıların yükümlülüklerini belirlemektedir.

Yönetmelik, günümüzdeki en aktif satış pazarlama yöntemlerinden biri olan internet yoluyla Türkiye piyasasına ürün arz edecek küçükten büyüğe tüm gerçek ve tüzel kişileri ilgilendirdiğinden ayrıca önem arz etmektedir.

Türkiye Piyasasına Ürün Arz Etme

İktisadi işletmeciler uzaktan iletişim araçları yoluyla yaptıkları satışlarda, potansiyel alıcılarına aşağıdaki imkanlardan en az birini sağlıyor ise Türkiye’de yerleşik nihai kullanıcıları hedefliyor; diğer bir deyişle ürünü Türkiye piyasasına sunuyor veya Türkiye piyasasında bulunduruyor kabul edilir:

• Türkçe dil seçeneği sunulması,

• Fiyatın Türk Lirası olarak gösterilme seçeneğinin bulunması,

• Türk Lirası cinsinden ödeme kabul edilmesi,

• Türkiye'ye sevkiyat seçeneği sağlanması,

• Türkiye'deki nihai kullanıcılara fiziki gönderim yapılması,

• İnternet üzerinden yapılan satışlarda, alan adının Türkiye'ye sevkiyatın mümkün olduğu coğrafi bölgelerde kayıtlı olması.

Yönetmelik’e göre, bir ürünün uzaktan iletişim araçlarıyla Türkiye piyasasına sunulabilmesi veya piyasada bulundurulabilmesi için ilgili teknik düzenlemelere veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği’ne uygun olması gerekmektedir. Bu kapsama, satış esnasında verilen promosyon vb. ürünler de dahildir.

Satış İlanlarında Ürünlere İlişkin Bilgi Sunma Zorunluluğu

Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen/piyasada bulundurulan ürünlere ilişkin satış ilanlarında, varsa ürünün Türkiye’de yerleşik imalatçısı veya ithalatçısının; yok ise Bakanlık tarafından yayımlanan mevzuat kapsamındaki listede yer alan ürünler için imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcinin; o da yok ise

ifa hizmet sağlayıcısının (Yönetmelik kapsamında, faaliyetlerine göre aynı zamanda dağıtıcı veya imalatçı olarak da nitelendirilebilmektedir.) isim, unvan ve iletişim bilgileri yer almalıdır. Ayrıca, ilgili teknik düzenlemeler uyarınca ürüne iliştirilmesi gereken tüm tanımlayıcı bilgiler, uyarılar, güvenlik bilgileri ve uygunluk işaretleri de Türkçe olarak sunulmalıdır.

Türkiye’de Yerleşik İktisadi İşletmeci Bulunması Şartı

Bakanlık tarafından yayımlanan mevzuat kapsamındaki listede yer alan bir ürünün, uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilebilmesi/piyasada bulundurulabilmesi için imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilcisinin Türkiye'de yerleşik olması gerekmektedir. Bu gerçek veya tüzel kişilerden hiçbiri Türkiye'de bulunmuyorsa, Türkiye merkezli bir ifa hizmet sağlayıcısı belirlenmelidir. Bu iktisadi işletmecilerden, yani imalatçı, ithalatçı, yetkili temsilci veya ifa hizmet sağlayıcısından hiçbirinin Türkiye'de bulunmadığı durumlarda, Bakanlık tarafından yayımlanan mevzuat kapsamındaki listede yer alan bir ürünün uzaktan iletişim araçlarıyla Türkiye piyasasına sunulması mümkün olmayacaktır.

Kısaca İfa Hizmet Sağlayıcılarının Yükümlülükleri

İfa hizmeti sağlayıcılar Yönetmelik’te, ticari faaliyetleri sırasında ürünün sahipliğini almadan, ürünlere ilişkin depolama, paketleme, adresleme ve nakliye hizmetlerinden en az ikisini sunan gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Yönetmelik uyarınca, eğer Türkiye merkezli bir imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci yoksa ifa hizmeti sağlayıcısının, Yönetmelik ve diğer ilgili düzenlemelere uyumu sağlamak için yetkili kuruluşlarla aktif bir şekilde iş birliği yapması gerekmektedir.

İfa hizmet sağlayıcıların faaliyetlerine ilişkin olarak;

• Faaliyetleri ürünün güvenliğine etki etmediği ve imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci olarak tanımlanmadıkları hallerde “dağıtıcı” olarak kabul edilir ve dağıtıcının ürünler ile ilgili teknik düzenlemeler kapsamındaki yükümlülüklerinden sorumlu tutulurlar.

• Ürünün üzerine kendi marka ve ismini iliştirirlerse veya ürünü ilgili teknik düzenlemelerin gereklerine uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştirirlerse ya da faaliyetleri ürünün güvenliğini etkilerse, “imalatçı” olarak kabul edilir ve imalatçının ürünler ile ilgili teknik düzenlemeler kapsamındaki yükümlülüklerinden sorumlu tutulur.

Kısaca Aracı Hizmet Sağlayıcılarının Yükümlülükleri

Yönetmelik kapsamında, piyasa gözetimi ve denetiminin sağlanması noktasında, aracı hizmet sağlayıcılarına da önemli roller verilmiştir.

Aracı hizmet sağlayıcılar, çevrimiçi arayüzlerini mevzuata uygun şekilde düzenlemekle yükümlü oldukları gibi hem yetkili kuruluşların hem de nihai kullanıcıların ürün güvenliği endişelerini hızlı bir şekilde ele almak ve bunlarla doğrudan iletişimi kolaylaştırmak için bir ürün güvenliği temas noktası belirlemekle yükümlüdür. Ayrıca aracı hizmet sağlayıcılar, herhangi bir ürün uygunsuzluğundan haberdar olduklarında, derhal harekete geçmek ve gerek yetkilileri gerekse nihai kullanıcıları bilgilendirmek zorundadır. Ürün uygunsuzluğuna ilişkin olarak ilgili otoritelerden bir kaldırma talebinin iletildiği durumlarda ise 24 saat içinde bu talebe yanıt verme yükümlülükleri bulunmaktadır.

Ayrıca, aracı hizmet sağlayıcılar, başkalarına ait ürünlerin piyasaya arzına/piyasada bulundurulmasına yönelik elektronik ticaret ortamı sağlamanın yanı sıra imalatçı, ithalatçı, yetkili temsilci, dağıtıcı veya ifa hizmet sağlayıcı olmaları durumunda “iktisadi işletmeci” olarak kabul edilirler.

Sonuç

Yönetmelik, uzaktan iletişim araçlarıyla Türkiye piyasasına arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünler ve faaliyeti gerçekleştirecekler için uyum gerekliliklerini belirlemektedir. 1 Nisan 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek olan bu Yönetmelik, bu faaliyetleri gerçekleştireceklerin yeni gerekliliklere uygunluklarını değerlendirmeleri ve faaliyetlerini mevzuata uyumlu hale getirmeleri açısından son derece önemlidir. Aksi takdirde birtakım yaptırımlarla karşılaşmaları ve Türkiye piyasasına erişmekte sorun yaşamaları mümkündür.

Yönetmelik ile faaliyetlerinizi uyumlu hale getirme konusunda rehberlik için lütfen ekibimizle iletişime geçin.